Xuân Tự về thăm nhà 
Xuân Tự: Nói : Nhà của mẹ , ôi biết bao kỷ niệm . Chính nơi đây mình sinh ra và lớn khôn , quá khứ đẹp đâu còn hiện tại buồn đứt ruột. Cánh cửa này thưở còn thơ mình chơi trò chốn tìm với chị Phương Thành đây mà . 
VĂN THIÊN TƯỜNG 
Và khi lớn khôn mình cũng thường đứng nép vào đây để nhìn lén anh Tô .... Châu. Mỗi lần (-) anh bước sang đây . Đem những trái cau (-) hay thịt rừng tặng mẹ thăm em . Hồi hộp muốn gặp nhau , mình mắc cỡ nên chạy trốn sau vườn . Nền đất này đây (-) đầy dấu chân kỷ niệm , bác Hải Lâm ngồi đây nói chuyện (-) đám cưới tụi nó (-) chị định ngày nào ?. Anh Tô Châu thì đứng ở đây (-) , mẹ bảo mình đi lo nước lo nôi . Mình thẹn quá nên nhờ chị Phương Thành. Nhưng vẫn lén (-) soi vách nhìn anh cho rõ , thấy anh Tô Châu ngồ ngộ (-) lòng hằng mong hai đứa sớm nên vợ thành chồng . Kỷ niệm tuổi thơ (-) nay đã hết rồi . Chỉ còn vui với muối dưa kinh kệ , cho khuây khỏa nỗi buồn không vướng bận chuyện trần gian.
Tô Châu ca cuối vở 
Tô Châu: Xuân tử ơi,sao em nở vội đi tu bắt anh phải thay loan đổi phương.Trong khi đó anh vẫn còn tha thiết nhớ thương cô gái hiền ngoan ở xóm đông............hồ 
Hai ta,đã từng chén cơm,bát nước ngọt để giao thề,rồi đến ngày rằm sao khi xong lễ cưới,anh thắp đèn trời cầu nguyện với ai đây.Ngày rằm mà cũng làm đám cưới để mẹ vui,còn anh đứng ngẩn ngơ bên cô dâu chưa từng chớm mộng,xuân tử ơi dẫu em có liệt chân hay tiệt tự anh thề yêu em và yêu trọn đời mình 
Ôi tiếng chuông chùa tiếng chuông chùa, 
Giục người trở lại đông hồ rước dâu 
Người giàu mầ cũng thốt vậy sao,cầu duyên chưa kịp thốt câu tạ từ,áo cưới đã treo trước cổng chùa,tình đầu trao trả lại người xưa,xuân tử uy nghi vào trong cửa phật,cô dâu đơn độc bước xuống đông hồ,Xuân tử ơi vậy là đã hết thật rồi sao,cô dâu đi tu mà ngày rằm vẫn làm đám cưới,rồi đây anh đứng ngẩn ngơ bên cô dâu mới nhìn nhân nghĩa trái ngang làm khổ lụy ba người Cảnh chùa Phù Dung 
Mạc Tổng Trấn ngồi câu cá dưới bóng dừa. 
Ngâm thơ: 
(Người dẫn truyện) 
Nợ tình biết trả cho ai 
Khối tình mang xuống tuyền đài chưa tan 
Cám ơn ai đã trồng dừa 
Cho ta bóng mát đợi chờ người thương 
Gió đâu thổi mát sau lưng 
Dạ đâu dạ nhớ, ầu ơ… dạ đâu dạ nhớ người dưng vô tình 
Tổng trấn: Xuân Tự. 
(Tiếng Xuân Tự): 
Một đóa phù dung gởi cổng chùa 
Héo tàn tơi tả bởi gió mưa 
MTT: 
Người trồng hoa lại nhặt hoa tàn 
Đóa phù dung một kiếp hồng nhan 
Người đất Hà Tiên ghi nhớ mãi 
Một chuyện tình nhất phiến băng tâm 

Tô Châu: Dạ, kính chào quan tổng trấn 
MTT: Nhà ngươi là ai? 
TC: Dạ bẩm quan tổng trấn, tổng trấn là vua cai trị xứ Hà Tiên này, kẻ thần dân phải biết hỏi chào cho phải phép. Còn tôi , tôi là người dân hèn hạ thì TT phải biết làm gì cho bận tâm. 
MTT: Nhưng ta muốn biết 
TC: Thì tôi phải nói 
MTT: Nói đi 
TC: Dạ bẩm , tôi phải nói gì? 
MTT: Hãy trả lời câu của ta mới hỏi 
TC: Dạ, tôi đã quên ngài hỏi gì rồi 
MTT: Ngươi tên gì, ở đâu? 
TC: Tôi tên Tô Châu, ở núi Tô Châu. 
MTT: Tô Châu? Có phải Tô Châu cùng với Xuân Tự… 
TC: Vâng, tôi và XT đã yêu nhau, và đã cùng nhau thề nguyền đính ước 
Phụng hòang câu 11, 12 
Rồi bỗng đâu bị người ta bắt lên kiệu hoa đưa về chốn dinh… đường, lỡ làng lời ước thệ ba sinh. Rằm tháng giêng này tôi làm lễ cưới với ai đây? Nàng đã khóac áo nâu sòng tôi một mình trơ trọi cô đơn. 
MTT: Ta xin tạ lỗi TC, bởi vô tâm nên ta để lụy hai người. hãy hiểu cho ta cũng sầu nát ruột, khi nghe tiếng chuông chùa như ai banh xé tâm gan. 
TC: Dạ bẩm, XT có người mẹ già đui mù bệnh họan, XT như vầy thì làm sao dám cho bà biết. 
MTT: Trời ơi như thế này tội của ta nặng lắm 
TC: Còn tôi, tôi đau khổ tưởng chừng như chết được. Ôm trong dạ, giấu trong lòng, đau lắm tổng trấn ơi 
MTT: Lỡ rồi. Ta chỉ còn, chỉ còn biết xin lỗi nhà ngươi thôi 
TC: Dạ bẩm quan tổng trấn, TT là vua cai trị xứ HT này, có lỗi tạ lỗi với dân đã đành lòng rồi. Còn người dân đen như tôi có lỗi tạ lỗi có được không? 
Dạ bẩm quan tổng trấn, cho tôi hỏi ngài một điều 
MTT: TC cứ hỏi 
TC: Người dân đen có tội thì quan làng xử tội, quan làng có tội thì tổng trấn xử tội 
MTT: Đúng 
TC: Còn TT là vua xứ HT này có tội thì ai xử? 
MTT: Câu… câu hỏi này đáng cho ta suy nghĩ lắm chứ. Vua có tội thì ai xử? Vua mà có tội thì… dân xử 
TC: Dân thì làm sao dám xử tội vua 
MTT: Vua mà có tội thì… trời xử 
TC: Dạ bẩm, trời ở xa quá 
MTT: Haha, hahahaha…. Thôi ta biết ý của TC rồi, phải, người trí giả phải biết tự xử lấy mình. Trời ở xa lắm… Trời ở xa lắm (ra về) 
Ngâm thơ: 
(Người dẫn truyện) 
Cô gái Đông Hồ nay đã là sư nữ 
Lòng trần chưa bén mùi thiền 
Lòng riêng thầm tính, tháng giêng ngày rằm
Lén đem áo cưới màu xanh… ơ… ơ… 
Đem hong nắng ấm trên cành hoa sen 
Cội Phù Dung gió phất phơ 
Thóang nghe trong giólời thơ não nùng… 
TC: Xuân Tự, XT… 
XT: Mô phật, XT Đông Hồ nay đã là sư nữ, chuông mõ nâu sòng quên gác chuyện trần duyên 
TC: XT, XT ơi… Nam mô A Di Đà phật. Xin đức phật từ bi cho phép con được gọi tên thân mật của người vợ hứa hôn lần cuối cùng. XT, XT ơi, chỉ còn đúng 2 ngày nữa thôi là ngày rằm, cũng là ngày cưới của 2 ta rồi XT ơi. 
XT: Mô phật, thiện nam ơi đừng nói đến tình yêu và ngày cưới, khiến cho kẻ tu hành không ngăn được dòng lệ đau thương. 
TC: XT, XT, em đừng quay lưng với anh XT ơi… 
XT: Mô phật, phật tổ từ bi ơi xin giúp cho con nén cơn xúc động, lần chuỗi nịêm Di Đà tình tục phải lánh xa. 
TC: XT. Anh đến tìm em lần cuối cùng cũng không được sao hả XT? XT. Mở cửa cho anh vào đi XT ơi. Anh leo rào vào nghe XT. 
XT: Đừng, TC. 
Áo cưới em treo trước cổng chùa 
Tình đầu trao trả lại người xưa 
Đời em như cánh Phù Dung rũ 
Trước cổng chùa tầm tã gió mưa. 
(Tiếng chuông) 
Vọng kim lang 
Tô Châu: Tiếng.... chuông ngân, u ẩn miên man sầu. Em hỡi em sao đành lòng chẳng chút thương nhau. Nhớ chăng cái đêm trăng rằm lời thề nguyện vẫn chưa mờ phai. 

(Nói) XT ơi mở cửa cho anh vào đi XT ơi. Anh leo rào vào nghe XT 
Xuân Tự: Đừng TC. Lòng người tu hành đang kiềm nước mắt, xót thương phận mình vì đâu phải ly tan. Gửi trao cho chị Phương Thành cùng trọn lời với ai thành đôi 
TC: Ai chung uống câu đoan thề mà nước non Hà Tiên vẫn còn ghi. 
XT: Trời ơi. 
TC: XT ơi chỉ còn 2 ngày là ngày cưới của 2 ta rồi XT ơi. XT 
XT: Còn lưu luyến chi thêm đau, để yên tâm được thạnh tu. Nào ai đành phụ nhau, đây chỉ là... nghiệt oan. 
Vọng cổ câu 2 
TC: XT ơi sao em nỡ bỏ đi tu khi chuông mõ công phu có giúp em được yên lòng về cực lạc? Vui gì đâu khi em buộc anh phải thay loan đổi phượng trong khi lòng anh vẫn còn tha thiết nhớ thương cô gái hiền ngoan đẹp nhất xóm Đông... Hồ. 
Hai đứa từng chia uống tô nước mưa thơm ngọt để giao thề. Rồi tới ngày rằm, sau khi xong lễ cưới, anh thắp đèn trời cầu nguyện với ai đây hả XT ơi? Tới ngày rằm anh vẫn phải làm đám cưới để mẹ vui, đứng bên cô dâu mà tình chưa chớm mộng. XT ơi dù em có bị liệt chân hay là tuyệt tự, anh thề vẫn yêu em trọn vẹn thủy chung. 
Câu 3 
XT: 
Đừng nói yêu đương trước cổng chùa 
Nhắc làm chi nữa mối tình xưa 
TC: 
Bỏ áo nâu sòng thay áo cưới 
Anh đón em về Xuân Tự ơi. 
XT: Anh TC, anh không thương em sao? Anh không thương mẹ em sao? Anh muốn là mẹ em chết trong ngày cưới, anh là em sẽ chết trong ngày cưới phải không? 
(Tiếng chuông) 
Tiếng chuông chùa, tiếng chuông chùa 
Giục người trở lại Đông Hồ rước dâu 
TC: 
Người vào tụng niệm nghĩ sao 
Cẩn nghiên chưa kịp thốt câu tạ từ. XT 
(Tiếng người dẫn truyện): 
XT quay lưng vào cửa phật 
TC trở bước xóm Đông Hồ 
Áo cưới vẫn treo trước cổng chùa (-) 
Gió bay phất phới chuông chùa ngân vang 
TC: XT. Trời ơi cô dâu đi tu mà ngày rằm vẫn phải làm đám cưới. Tôi sẽ ngỡ ngàng đứng bên cô dâu mới, vì nhân nghĩa trái ngang làm khổ lụy cả ba người. 

Người đăng:  Truyền Nguyễn